Ekonomist Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, haftanın başında piyasaların gundemini degerlendirdi. İçeride bütçe dengesi ve tüketici güveni verilerinin izlenecegini belirten Eryılmaz, Borsa İstanbul’daki satışların hem faiz beklentileri hem de siyasi haber akışları nedeniyle devam ettigini söyledi. Küresel piyasalarda ise Fed üyelerinin açıklamaları ve tarım dışı istihdam verisinin altın-gümüş ve kripto piyasalarında sert hareketlere neden olabilecegini dile getirdi.
Borsa İstanbul’da Baskı Devam Ediyor
Eryılmaz, BIST 100 endeksinin 10.800 desteğini aşağı kırdıktan sonra düşüşün hızlandığını belirtti. Endeks geçen haftayı 10.565 puandan kapattı. Siyasi haber akışları, manipülasyon açıklamaları ve küresel satış dalgası Borsa İstanbul’u baskılıyor. Son dönemde 10.300–10.400 bandından gelen alımlar dikkat çekiyor. 10.800 aşılmadan “baskı sona erdi” denemeyeceğini vurguladı. Borsada kısa vadede yönü değiştirecek güçlü bir iç katalizör olmadığını söyleyen Eryılmaz, gözlerin Aralık başında açıklanacak Kasım enflasyonuna çevrildiğini ifade etti.
Altın ve Gümüşte Sert Dalgalanmalar
Geçen hafta altın ve gümüşte görülen yükselişin “anomali” olduğunu belirten Eryılmaz, hükümetin yeniden açılmasıyla piyasanın Fed’den hızlı faiz indirimi beklemeye başladığını söyledi. Altında 2.245 dolara kadar yükseliş yaşandı. Gümüş, altını geride bırakarak haftalık %4,6 arttı. Ancak Fed üyelerinin temkinli mesajları sonrası cuma günü altın %2,5, gümüş %3,5 düştü. Bu hafta Fed üyelerinin açıklamaları ve çarşamba akşamı gelecek Fed tutanaklarının belirleyici olacağını söyleyen Eryılmaz, tarım dışı istihdam verisinin altın-gümüş tarafında yönü sert şekilde değiştirebileceğini vurguladı.
ABD Endeksleri ve Balon Tartışması
Küresel borsalarda da baskının sürdüğünü belirten Eryılmaz, Goldman Sachs ve Morgan Stanley yöneticilerinin “balon uyarıları”, hükümet kapanmasının politik etkileri, 2008 krizini tahmin eden Michael Burry’nin paylaşımları nedeniyle ABD endekslerinde beklenen toparlanmanın görülemediğini söyledi.
Bitcoin’de Ayı Piyasası Uyarısı
Geçen hafta yüzde 10 deger kaybeden Bitcoin’in son zirvesinden yüzde 20’den fazla gerileyerek teknik olarak “ayı piyasası”na girdiğini belirten Filiz Eryılmaz, piyasa için en kritik eşik olarak 93.000 doları işaret ediyor. Eryılmaz’a göre bu seviyenin altına inilmesi halinde düşüşün 84.000 dolara kadar derinleşmesi mümkün. Bitcoin’in 95.136 dolardan işlem gördüğünü hatırlatan Eryılmaz, yukarı yönlü bir toparlanma için 96.000 doların aşılması gerektiğini vurguluyor. Hükümetin yeniden açılmasının normal şartlarda kripto paralara pozitif yansıması gerektigini söyleyen Eryılmaz, ancak Fed üyelerinden gelen “Aralık ayında faiz indirimi beklemiyoruz” açıklamalarının hem kripto paralarda hem de ABD borsalarında baskıyı artırdığını ifade ediyor.
Piyasa Aralık İçin Faiz İndirimi Beklentisini Geri Çekti
Filiz Eryılmaz, piyasadaki beklentilerin belirgin şekilde değiştiğini ve Aralık ayı için faiz indirimi ihtimalinin yüzde 44’e gerilediğini belirtiyor. Eryılmaz, buna karşılık piyasaların artık yüzde 56 olasılıkla Aralık toplantısında faiz indirimi beklemediğini dile getiriyor.
Bu Hafta Fed Üyeleri Konuşacak
Eryılmaz’a göre bu hafta Fed üyelerinin yapacağı açıklamalar kritik önem taşıyor. Geçtiğimiz hafta üyelerden gelen mesajların piyasayı tamamen tersine çevirdiğini hatırlatan Eryılmaz, benzer etkilerin bu haftada yaşanabileceğini ifade ediyor.
Fed Tutanakları Altın ve Gümüş İçin Önemli
Çarşamba akşamı yayımlanacak Fed tutanaklarının değerli metaller altın ve gümüş üzerinde etkili olacağını belirten Eryılmaz, her ne kadar hükümetin yeniden açılması nedeniyle tutanaklardaki bazı bölümlerin güncelliğini kaybetmiş olabileceğini söylesede, üyelerin kendi aralarındaki değerlendirmelerin özellikle Aralık ayı belirsizliği açısından takip edilmesi gerektigini söylüyor. Eryılmaz, “Bu nedenle çarşamba akşamı altın gümüş tarafında bence hatta buna perşembeye yansımaları, cuma yansımaları olacaktır. Çok kıymetli” ifadelerini kullandı.
Tarım Dışı İstihdam Verisi Yön Belirleyecek
Eryılmaz, perşembe açıklanması beklenen ve teknik gerekçelerle daha önce yayımlanamayan tarım dışı istihdam verisinin haftanın en kritik başlıklarından biri olduğunu ifade ediyor. Veri zayıf gelirse aralık ayında faiz indirimi beklentisi yeniden güçlenebilir; altın ve gümüş yukarı tepki verebilir. Veri güçlü gelirse altın ve gümüşte yeni baskı oluşabilir ve destek seviyeleri test edilebilir.
Nvidia Bilançosu
Eryılmaz, verilerin zayıf gelmesi durumunda altın-gümüşte tepki alımı görülebileceğini, güçlü gelmesi halinde ise baskının artacağını belirtti.
Kripto para piyasasında dalgalanma devam ediyor. **Bitcoin**, makroekonomik belirsizliklerin etkisiyle 90 bin doların altına gerileyerek dikkat çekti. Bu düşüş, Nisan ayından bu yana görülen en düşük seviye olarak kayıtlara geçti. /tag/Bitcoin/
Kripto Para Piyasasında Değer Kaybı
Analiz şirketi Coinmarketcap’in verilerine göre, küresel kripto para piyasasının değeri son 24 saatte yaklaşık yüzde 4,80 azalarak 3 trilyon 80 milyar dolara düştü. Bitcoin’in fiyatı ise aynı zaman diliminde yüzde 5,9’dan fazla değer kaybetti. Haftalık değer kaybı ise yüzde 15’i aşmış durumda. Tsi 7.47 itibarıyla 89 bin 623 dolardan işlem gören bitcoinin haftalık değer kaybı ise yüzde 15,3 oldu.
Ekonomik Belirsizlikler ve Yatırımcı Endişesi
Analistler, yatırımcıların para politikasındaki belirsizliklerin etkisi altında kaldığını belirtiyor. Fed üyelerinden gelen karışık mesajların ve piyasalardaki değerlemelere ilişkin endişelerin artması, kripto yatırımcılarını tedirgin ediyor. Makroekonomik belirsizlik, kurumsal çıkışlar ve klasik kar realizasyonunun satışları tetiklediği bildirildi. Bitcoinin fiyatında 100 bin dolar seviyesinin altında kalıcı düşüşün yatırımcılar üzerinde psikolojik etkisi olduğu vurgulandı.
Faiz İndirimi Beklentisi Azalıyor
Gelecek ay ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimi olasılığını yeniden değerlendirmesi ve pay piyasalarında son zamanlardaki teknoloji hisselerinde yüksek değerleme ile düşüş görülmesinin yatırımcıların risk iştahını azalttığı belirtildi. Fed’in aralıkta faiz indirme olasılığının şu anda yüzde 50’nin altında olduğu hatırlatıldı. Kripto piyasalarının bitcoinde psikolojik destek seviyesinin (100 bin dolar) geçildikten sonra düşüşünü sürdürdüğü ifade edildi.
Geçen Ayki Satış Dalgası ve Likidasyon
Kripto piyasasında geçen ayın başında yaşanan satış dalgası, 19 milyar dolardan fazla likidasyona yol açmıştı. Bu durum, bitcoin dahil küresel kripto para piyasasının değerinde 1 trilyon dolardan fazla azalmaya neden olmuştu. Borçlanma maliyetleri yüksek olduğunda, kripto varlıklar gibi riskli varlıklar tahvil ve faiz getiren yatırımlara kıyasla daha az cazip hale geliyor.
ABD’nin yaptırımları ve Ukrayna’nın saldırıları nedeniyle Rusya’nın benzin ve motorin üretiminde düşüş yaşanırken, talep yüksekliği rafineri kârlarını artırıyor. Küresel piyasada referans kabul edilen Neste’nin verilerine göre, dizel kâr marjları bir ayda varil başına 25 dolardan 40 dolara çıktı. Aynı dönemde benzin rafinerilerinin kârları da 20 dolar civarından yaklaşık 30 dolara yükseldi.
Yurt İçi Piyasada Durum
Yurt içi piyasada da benzer bir tablo söz konusu. İş Yatırım’ın hesaplamalarına göre, Tüpraş’ın varil başına ortalama ürün karlılığı yıllık bazda yüzde 65 artarak 17.15 dolara yükseldi. Motorindeki karlılık yüzde 76, benzindeki karlılık ise yüzde 32 oranında artış gösterdi.
Akaryakıt Fiyatlarındaki Artış
Bu gelişmelerin neticesinde İstanbul’da motorin fiyatları bir ayda 4 lira artarak 57 lirayı geçti. Ağrı gibi doğu illerimizde ise bir litre motorinin fiyatı 60 liranın üzerine çıktı. İstanbul’da bir litre benzinin fiyatı 55 liraya yaklaştı.
Uzmanlardan Zam Uyarısı
Uzmanlar, akaryakıt fiyatlarında yeni zamların olabileceğini belirtiyor. Bu durum, tüketiciler arasında endişeye yol açmış durumda. Akaryakıt fiyatlarındaki bu yükselişin, genel enflasyon üzerinde de baskı yaratması bekleniyor.
Karlılık Oranları
İlginçtir ki, benzin ve motorinde karlılık oranları farklılık gösteriyor. Motorindeki karlılık artışı, benzine göre daha yüksek seviyede. Bu durum, motorin fiyatlarındaki artışın daha belirgin olmasına neden oluyor. Hatta, bu durumun gelecekteki fiyat artışlarını nasıl etkileyeceği merak konusu.
Piyasalar
Piyasaların bu duruma nasıl tepki vereceği ise belirsizliğini koruyor. Piyasa analistleri, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların ve döviz kurundaki hareketlerin de akaryakıt fiyatlarını etkileyebileceğini vurguluyor.
Ekonomik Etkiler
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın, taşımacılık sektöründen tarıma kadar birçok alanda maliyetleri artırabileceği düşünülüyor. Bu durumun, tüketici fiyatlarına yansıması ve enflasyonu körüklemesi bekleniyor.
Alternatif Çözümler
Akaryakıt fiyatlarındaki artışa karşı alternatif çözümler aranıyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması ve toplu taşıma kullanımının teşvik edilmesi gibi önlemlerin, uzun vadede akaryakıt tüketimini azaltabileceği düşünülüyor. Ayrıca, enerji verimliliğini artırmaya yönelik çalışmaların da önemli olduğu belirtiliyor.
Sonuç
Akaryakıt sektöründeki gelişmeler, tüketiciler ve işletmeler için önemli sonuçlar doğurabilir. Fiyat artışlarının yakından takip edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekiyor.
Özellikle, ekonomi uzmanları bu konuda çeşitli senaryolar üzerinde çalışıyor.
Fitch Ratings, bazı Türk bankalarının kredi notlarını yükselttiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, Ziraat Bankası, VakıfBank ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’nın (TSKB) uzun vadeli yabancı para ihraççı temerrüt notlarının “B+”dan “BB-“ye çıkarıldığı bildirildi. Bu bankaların finansal kapasite notları da “b+”dan “bb-“ye yükseltildi. Uzun vadeli yerel para ihraççı temerrüt notlarının “BB-” ile ulusal uzun vadeli notlarının ise “AA(tur)” olarak teyit edildiği kaydedildi. Açıklamada, söz konusu bankaların not görünümlerinin “durağan” olarak belirlendiği belirtildi. Acaba bu ne anlama geliyordu?
Not Artışlarının Gerekçesi
Arap Türk Bankası’nın uzun vadeli ihraççı temerrüt notunun “B”den “B+”ya, finansal kapasite notunun “b”den “b+”ya ve ulusal uzun vadeli notunun da “A-(tur)”dan “A(tur)”a çıkarıldığı aktarılan açıklamada, görünümlerinin “durağan” olarak belirlendiği kaydedildi. Not artışlarının, Fitch’in Türkiye’deki faaliyet ortamına ilişkin değerlendirmesinin iyileşmesini yansıttığı belirtildi; bu artışlarda bankaların iyileşen faaliyet koşulları bağlamında sürdürdüğü istikrarlı iş ve finansal profillerinin de dikkate alındığı aktarıldı. Ziraat Bankası, VakıfBank ve TSKB’nin devlet destek notlarının da “b+”dan “bb-“ye yükseltildiği belirtilen açıklamada, bunun Türk yetkililerinin, döviz rezervlerindeki iyileşmenin ardından, bankacılık sektörünü döviz cinsinden destekleme kabiliyetinin arttığı değerlendirmesini yansıttığı ifade edildi. Öte yandan, Fitch’ten yapılan bir diğer açıklamada da Halkbank, Emlak Katılım Bankası ve Vakıf Katılım Bankası’nın uzun vadeli yabancı para ihraççı temerrüt notlarının “B+”dan “BB-“ye yükseltildiği bildirildi. Not görünümlerinin “durağan” olarak belirlendiği belirtilen açıklamada, bu bankaların devlet destek notlarının da “b+”dan “bb-“ye çıkarıldığı aktarıldı. Açıklamada, Türkiye İş Bankası, Akbank ile Yapı Kredi’nin devlet destek notları da “b-“den “b”ye yükseltildiği kaydedildi. Bu gelişmelerin ardından piyasalarda nasıl bir tepki olacağı merak konusu. Acaba bu not artışı, ekonomi için olumlu bir sinyal mi? Bu sorunun cevabını zamanla göreceğiz.
Küresel piyasalar, teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemeleri ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine yönelik azalan beklentiler sebebiyle negatif bir görünüm sergiliyor. Özellikle, yarın açıklanacak olan Nvidia bilançosu öncesinde teknoloji şirketlerine ilişkin fiyatlama endişeleri, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor. Bu durum, küresel piyasalarda satış baskısını artırıyor.
Ancak, Fed’in faiz politikaları ve teknoloji şirketlerinin geleceği hakkındaki belirsizlikler sürerken, yatırımcılar daha dikkatli davraniyor. ABD’de ekim ayı istihdam raporunun işsizlik oranı verileri olmadan yayınlanacak olması, makroekonomik verilere ilişkin belirsizlikleri artiriyor.
Fed’in para politikasına gelince, yetkililerin açıklamaları yakından izleniyor. Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, geçen ayki 25 baz puanlık faiz indiriminin uygun bir adım olduğunu, ancak gelecekteki faiz indirimlerinde daha yavaş hareket edilmesi gerektiğini vurguladı. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ise enflasyonun hızlanmasından endişe duymadığını, iş gücü piyasasına odaklandığını belirtti.
Faiz İndirimi Beklentileri ve Jeopolitik Gelişmeler
Para piyasalarında Fed’in aralıkta faiz indirimine gitme olasılığı yüzde 43’e gerilerken, Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) çarşamba günü yayınlanacak son toplantı tutanakları, faiz patikasına ilişkin beklentiler açısından önem taşıyor. Jeopolitik gelişmelerde de Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında zirvenin en kısa sürede yapılmasını umduklarını bildirdi.
Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,12 seviyesinde, dolar endeksi ise yüzde 0,1 azalışla 99,5 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu, Fed’in gelecek ay faiz indirimine gideceğine dair beklentilerin azalmasıyla düşüş eğilimini sürdürürken, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,5 düşüşle 63,5 dolara geriledi. Öte yandan, Bitcoin fiyatı da 90 bin doların altına inerek nisan ayından bu yana en düşük seviyesine ulaştı.
Borsalarda Son Durum
New York borsası düşüşle kapanırken, Avrupa borsalarında da satıcılı bir seyir izleniyor. Asya borsaları da negatif bir görünüm sergiliyor. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi ise günü yüzde 1,25 değer kazanarak 10.698,13 puandan tamamladı. Dolar/TL, bankalararası piyasanın açılışında yatay seyirle 42,3240’tan işlem görüyor.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Türkiye ekonomisinin bu yıl ve 2026’da yüzde 3,4 büyüyerek dirençli kalmaya devam edeceğini, 2027’de ise büyümenin yüzde 4’e yükseleceğini öngördü. Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi, işsizlik oranı ve kısa vadeli dış borç stoku, yurt dışında ise ABD’de sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, fabrika siparişleri ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini açıkladı. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.800 ve 10.900 seviyeleri direnç, 10.600 ve 10.500 puanın ise destek konumunda bulunduğunu ifade ettiler.
piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyledir: 10.00 türkiye, ekim ayı konut fiyat endeksi 10.00 Türkiye, 3. çeyrek işsizlik oranı 10.00 Türkiye, eylül ayı kısa vadeli dış borç stoku 17.15 abd, ekim ayı sanayi üretimi 17.15 ABD, ekim ayı kapasite kullanım oranı 18.00 ABD, ağustos ayı fabrika siparişleri 18.00 ABD, ağustos ayı dayanıklı mal siparişleri
Avrupa borsalarında da dün teknoloji ve yapay zeka şirketlerine ilişkin devam eden endişeler ve küresel ekonomiye ilişkin belirsizliklerle satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkililerinin açıklamaları takip edilirken ECB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos, Euro Finans Haftası kapsamında Frankfurt’ta düzenlenen bir konferansta finansal istikrar konusunda değerlendirmelerde bulundu. Guindos, finansal piyasaların varlık fiyatlarındaki güçlü ve korelasyonlu düzeltmelere karşı savunmasız olduğunu belirterek, küresel borsaların nisan ayındaki düşük seviyelerinden toparlanmasından bu yana ortaya çıkan iyimser havanın finansal piyasalardaki zaten yüksek olan değerlemeleri daha da yukarı çektiğini söyledi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,24, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,52, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,63 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,2 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı. New york borsasındaki düşüşler Asya borsalarına da taşınırken, bölgedeki borsalarındaki sert düşüşlerde teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin hisseleri üzerindeki satış baskısı etkili oluyor. Öte yandan Japonya’da da devam eden mali endişeler Japonya borsasında düşüşlere neden oldu. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin genişlemeci mali politikalarını nasıl finanse edeceği konusundaki endişeler nedeniyle tahvil piyasalarında meydana gelen satış baskısıyla Japonya’nın 30 yıllık tahvil faizi yüzde 3,32 seviyelerine yükseldi. Öte yandan Çin ve Japonya arasında devam eden jeopolitik gerilim de Asya piyasalarında risk iştahını olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,5, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,2 değer kaybetti.
Borsa istanbul’da bist 100 endeksi, günü yüzde 1,25 değer kazanarak 10.698,13 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 azaldı. Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 42,3060’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yatay seyirle 42,3240’tan işlem görüyor.
Dün “Avrupa Ekonomik Öngörüsü 2025 Sonbahar” raporu yayımlayan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Türkiye ekonomisinin bu yıl ve 2026’da yüzde 3,4 büyüyerek dirençli kalmaya devam edeceğini ve büyümenin 2027’de yüzde 4’e yükseleceğini öngördü. Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi, işsizlik oranı ve kısa vadeli dış borç stoku, yurt dışında ise ABD’de sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, fabrika siparişleri ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.800 ve 10.900 seviyeleri direnç, 10.600 ve 10.500 puanın ise destek konumunda bulunduğunu ifade etti.
News
